ءَانَسُ بِالْمَوْتِ مِنَ الطِّفْلِ بِثَدْىِ أُمِّهِ . « 1 » « سوگند به خدا كه همانا فرزند أبو طالب انسش به مرگ بيشتر است از انس كودك به پستان مادرش . » اين جملهء آن حضرت از فقرات خطبه‌اى است كه بعد از رحلت رسول خدا صلّى الله عليه و آله و سلّم ايراد فرموده است ، در وقتىكه زبير و أبو سفيان و جماعتى از مهاجرين گرد آن حضرت جمع شده و آن حضرت را به قيام تحريك مىنمودند . « 2 » حضرت از نيّتهاى بسيارى از آنان كه مقصودشان صرفاً حكومت ظاهرى و رياست دنيوى بوده مطّلع و همه را ردّ كرد ، و در خطبه‌اش فرمود : هنوز موقعيّت حكومت الهى براى من زمينه پيدا نكرده و راه هموار نشده و مانند لقمه‌اى است كه گلوگير شود و يا مانند ميوه‌اى است كه در غير موقع رسيدن ، آن را از درخت بچينند . من براى برداشتن تاج مفاخرت و غرور دنيا حكومت نمىكنم ، و براى حرص به مملكت دارى حاكم نمىشوم ؛ و تقيّه و سكوت من هم بر اساس خوف از مرگ نيست . و سپس اين جملهء غرّاء را ميفرمايد و بدنبالش مىگويد : بَلِ انْدَمَجْتُ عَلَى مَكْنُونِ عِلْمٍ لَوْ بُحْتُ بِهِ لَاضْطَرَبْتُمُ اضْطِرَابَ الارْشِيَةِ فِى الطُّوَى الْبَعِيدَةِ . « 3 »

--> ( 1 ) « نهج البلاغه » خطبهء 5 ؛ و از طبع مصر با تعليقهء عبده ، ج 1 ، ص 41 ( 2 ) « شرح نهج البلاغهء » ابن أبى الحديد بيست جلدى ، جلد 1 ، ص 218 و 219 ( 3 ) طَوىّ و طَويّة به معنى چاه است ، و ممكن است در عبارت